1385

Python Dersleri: Baştan Sona Python Programlama Eğitimi

Python Mantıksal Operatörler

Pythonda mantıksal operatörler (and,or,not) nasıl kullanılır?



Python Mantıksal Operatörler

Pythonda mantıksal yani logical operatörleri birden fazla koşulu beraberce değerlendirmek için kullanırız.

Operatör Açıklama

Kullanım

Sonuç
and ve operatörü

(8 < 10) and (6 > 5)

True
or veya operatörü

(5 == 5) or (6 == 5)

True
not değil operatörü not(5 == 5) False

Python And (ve) Operatörü

Python and operatörü ile belirtilen koşulların hepsi doğru ise True, en az bir tanesinin yanlış olduğu durumda ise False değer üretir.

Örnek

Ehliyet almak için en az lise mezunu olmak ve aynı zamanda yaş bilgisinin en az 18 olması gibi 2 koşulun aynı anda doğruluğunu mantıksal and operatörü yardımıyla değerlendirebiliriz.

yas = 18
mezuniyet = 'lise'
sonuc = (yas>=18) and (mezuniyet=='lise')

(yas>=18) bize True bilgisi ve (mezuniyet=='lise') bize True bilgisi getirir. Dolayısıyla (True and True) bize True bilgisi getirir ve kişi ehliyet alabilir diyebiliriz.

Python Or (veya) Operatörü

Python or operatörü ile belirtilen koşulların sadece birinin doğru olması sonucun True olması için yeterlidir. Hepsi yanlış ise sonuç da False olur.

Örnek

Ehliyet almak için mezuniyet bilgisinin lise, üniversite ya da yüksek lisans olması durumlarından sadece birinin doğru olması yeterlidir.

mezuniyet = 'lise'
sonuc = (mezuniyet=='lise') or (mezuniyet=='üniversite') or (mezuniyet=='yüksek lisans ')

Koşullarımıza baktığımızda sadece ilk koşulun doğru olduğunu görüyoruz ancak sonuc değişkenine yine de True bilgisi gelir çünkü or operatörü ile birleştirilen koşullardan sadece birinin doğru olması yeterlidir.

(True or False or False) => True

Hatta yaş sorgusunu da örneğe dahil edersek aynı anda and ve or operatörlerini kullanmış oluruz.

Örnek

yas = 18
mezuniyet = 'lise'
sonuc = (yas>=18) and ((mezuniyet=='lise') or (mezuniyet=='üniversite') or (mezuniyet=='yüksek lisans '))

yaş 18 ve üstünde olduğunda bize True gelir. Mezuniyet ise lise, üniversite ya da yüksek lisans değerlerinden birine eşit olduğu durumda True gelir. Sonuç olarak iki koşuldan da True and True bilgisi geldiği için sonuç da True olur ve kişi ehliyet alabilir diyebiliriz.

** or operatöründen sonra ekstra bir parantez daha kullanıldığına dikkat ediniz. Sonuçta and operatörünün solunda ve sağında birer koşul var ve koşullarda kendi içlerinde guruplanabilir.

Python Not (değil) Operatörü

Python not operatörü ile koşulların tersi alınır. Örneğin bir koşul False üretiyorsa not operatörü ile True bilgisine çevrilir.

Örnek

x = 5
sonuc = not(x > 3 and x < 10)

Burada x, 3' den büyük ve 10' dan küçük bir sayı ve and operatörü ile birleştirildiğinden dolayı bişze True bilgisi gelir ancak not(True) dediğimizden dolayı sonuc değişkenine False bilgisi atanır.

Python Mantıksal Operatör Örnekleri

1- Girilen bir sayının 0-100 arasında olup olmadığını kontrol ediniz.

sayi = float(input('sayı: '))
result = (sayi > 0) and (sayi<=100)
print(f'sayı 0-100 arasındamı: {result}')

2- Girilen bir sayının pozitif çift sayı olup olmadığını kontrol ediniz.

sayi = int(input('sayı: '))
result = (sayi > 0) and (sayi % 2 ==0)
print(f'girilen sayı pozitif çift sayı mı: {result}')

3- Email ve parola bilgileri ile giriş kontrolü yapınız.

email = 'email@sadikturan.com'
password = 'abc123'
girilenEmail = input('email: ')
girilenPassword = input('password: ')
result = (girilenEmail == email) and (girilenPassword == password)
print(f'uygulamaya giriş başarılı mı: {result}')

4- Girilen 3 sayıyı büyüklük olarak karşılaştırınız.

a = int(input('a: '))
b = int(input('b: '))
c = int(input('c: '))

result = (a > b) and (a > c)
print(f'a en büyük sayıdır : {result}')

result = (b > a) and (b > c)
print(f'b en büyük sayıdır : {result}')

result = (c > a) and (c > b)
print(f'c en büyük sayıdır : {result}')

5- Kullanıcıdan 2 vize (%60) ve final (%40) notunu alıp ortalama hesaplayınız. Eğer ortalama 50 ve üstündeyse geçti değilse kaldı yazdırın.

a-) Ortamalama 50 olsa bile final notu en az 50 olmalıdır.

b-) Finalden 70 alındığında ortalamanın önemi olmasın.

vize1 = float(input('vize 1: '))
vize2 = float(input('vize 2: '))
final = float(input('final : '))

ortalama = ((vize1+vize2)/2)*0.6 + (final * 0.4)

#a result = (ortalama>=50) and (final>=50)

#b result = (ortalama >=50) or (final>=70)

print(f'öğrencinin ortalaması: {ortalama} ve geçme durumu: {result}')

6- Kişinin ad, kilo ve boy bilgilerini alıp kilo indekslerini hesaplayınız. Formül: (Kilo / boy uzunluğunun karesi)

Aşağıdaki tabloya göre kişi hangi gruba girmektedir.

0-18.4 => Zayıf

18.5-24.9 => Normal

25.0-29.9 => Fazla Kilolu

30.0-34.9 => Şişman (Obez)

name = input('adınız: ')
kg = float(input('kilonuz: '))
hg = float(input('boyunuz: '))

index = (kg) / (hg ** 2)

zayif = (index >= 0) and (index<=18.4)
normal = (index>18.4) and (index<=24.9)
kilolu = (index>24.9) and (index<=29.9)
obez = (index>=29.9) and (index<=34.9)

print(f'{name} kilo indeksin: {index} ve kilo değerlendirmen zayıf: {zayif}')
print(f'{name} kilo indeksin: {index} ve kilo değerlendirmen normal: {normal}')
print(f'{name} kilo indeksin: {index} ve kilo değerlendirmen kilolu: {kilolu}')
print(f'{name} kilo indeksin: {index} ve kilo değerlendirmen obez: {obez}')